Kỹ thuật dệt Ikat – “Phát minh” dựa trên sơ suất

“Nhuộm bao sợi” – đây là cụm từ dùng để diễn tả cho kỹ thuật dệt Ikat. Một điều thú vị về kỹ thuật nhuộm Ikat là kỹ thuật này đã được “phát minh” một cách rất tình cờ do một vài sơ suất kỹ thuật trong quá trình chế tạo. Những sơ suất trong kỹ thuật trong quá trình nhuộm màu sợi bông đôi khi là do “lỗi kỹ thuật” hoặc nước thuốc chưa đạt yêu cầu, cũng có khi do không khuất kỹ dung dịch nước nhuộm cho nên khi cho sợi vào nhuộm, chúng đã thấm không đều tạo ra những chỗ đậm nhạt khác nhau. Kết quả là khi vải được dệt ra tạo thành những hoa văn có hình thù khác lạ, tự nhiên và có hơi hướng của cổ xưa.

Sự tình cờ đó kết hợp với sự sáng ý, sáng tạo của con người đã cho ra đời một phương thức dệt nhuộm bao sợi tuyệt vời. Đồng bào đã nghĩ ra được cách dệt ra những hoa văn độc đáo để sản xuất ra một loại sợi đặc biệt chỉ với cách che chắn, bao các đoạn sợi lại rồi mang đi nhuộm màu để chúng có những tông màu đậm nhạt khác nhau.

Buộc lá a yâng vào sợi đã nhuộm chàm

“Hoa văn gợn sóng” dùng để chỉ những hoa văn có trên tấm vải thổ cẩm mà họ dệt ra dựa trên kỹ thuật Ikat. Để có được những “đợt gợn sóng” đó trên nền vải thổ cẩm, người dệt phải thực hiện qua rất nhiều, rất nhiều công đoạn. Từ lấy sợi se bông đến nhuộm chàm, rồi đem phơi sợi. Tiếp đó, họ lấy lá a yâng, một loại cây trong rừng có lá dài như lưỡi kiếm mỏng, bao vào sợi vải đã nhuốm sắc xanh của chàm rồi liên tục nhúng vào thuốc nhuộm nhiều lần nữa cho đến khi sợi chuyển sang sắc đen.

Thế là những chỗ được bao bọc bởi lá cây a yâng vẫn giữ được sắc màu xanh của chàm chứ không bị nhuộm đen và thế là trên cùng một đoạn sợi có hai màu chàm xanh và đen lẫn lộn, tạo thành sắc thái đậm nhạt khác nhau. Trong lúc dệt, người ta bố trí chỗ sợi có màu xanh chàm liền kề với nhau và thế là một tác phẩm thổ cẩm “hoa văn gợn sóng” được “ra mắt”.

Hoa văn gợn sóng

Điều đặc biệt của tấm thổ cẩm với hoa văn gợn sóng này là tránh đưa vào những hoa văn màu mè khác, vì điều này sẽ làm ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ thiên về sự nhẹ nhàng, trang nhã của loại hoa văn này. Chỉ cần điểm xuyến vào đó những đường viền màu xung quanh hoặc vài vệt chỉ màu đơn giản giữa tấm vải cũng đã làm tăng tính thẩm mỹ, đường nét, bố cục của sản phẩm dệt thổ cẩm này.

Hoa văn tuy rất đơn giản, lại không nổi bật như hoa văn hạt cườm hoặc hoa văn chỉ màu khác nhưng lại rất được ưa chuộng vì nó có sắc màu tự nhiên, mộc mạc, cổ xưa bởi những đường nét mờ ảo như mây, như sóng. Ban đầu, hoa văn gợn sóng đơn giản chỉ là những đường uốn lượn, nhưng cùng với sự sáng tạo và sự biến đổi của các kiểu thức hoa văn khác đã trở nên phong phú và đa dạng hơn.

By: Lê Thư (lethianhthu.com)

Thổ cẩm Mela – 0919.39 79 80

Email: thulta0406@gmail.com

Advertisements

7 thoughts on “Kỹ thuật dệt Ikat – “Phát minh” dựa trên sơ suất

  1. Bài chia sẻ thú vị quá chị ơi, thật ko hề đơn giản để tạo nên những mảnh thổ cẩm với màu sắc siêu đẹp, gần như ko hề có sự trùng lấp tạo nên sự phong phú đa dạng thật sự đặc sắc
    Cám ơn những chia sẻ của chị nhé !

    Nguyễn Thùy Hoa – Sáng lập BIU Cosmetics
    http://biu.vn/

    Like

  2. Chào chị,
    Nghệ thuật luôn cần sự sáng tạo nhưng sơ suất mà cũng làm nên sáng tạo thì thật tuyệt em rất thích những chia sẻ về thổ cẩm của chị rất thú vị cảm cơn chị chúc chị thành công!

    Like

  3. CHÀO BẠN!
    Thật thú vị với những hiểu biết mới khi bạn chia sẻ”Điều đặc biệt của tấm thổ cẩm với hoa văn gợn sóng này là tránh đưa vào những hoa văn màu mè khác, vì điều này sẽ làm ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ thiên về sự nhẹ nhàng, trang nhã của loại hoa văn này. Chỉ cần điểm xuyến vào đó những đường viền màu xung quanh hoặc vài vệt chỉ màu đơn giản giữa tấm vải cũng đã làm tăng tính thẩm mỹ, đường nét, bố cục của sản phẩm dệt thổ cẩm này”
    vẫn còn những điều ngạc nhiên dành cho sáng tạo hoa văn của những nơi tuyệt vời này.
    cảm ơn bạn đã chia sẻ
    ĐỖ HỮU NGHĨA
    k98a4nghia@gmail.com

    Like

  4. “Hoa văn tuy rất đơn giản, lại không nổi bật như hoa văn hạt cườm hoặc hoa văn chỉ màu khác nhưng lại rất được ưa chuộng vì nó có sắc màu tự nhiên, mộc mạc, cổ xưa bởi những đường nét mờ ảo như mây, như sóng.”
    Cám ơn những chia sẻ thú vị của chị.
    VÕ THỊ THU THỦY
    http://vothithuthuy.com
    http://ketoanaau.com

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s