“Giấc mơ Chapi” có nguy cơ chỉ còn là “giấc mơ”

Cây đàn Chapi trong bài “Giấc mơ Chapi” của nhạc sĩ Trần Tiến mà hầu như ai cũng ít nhất một lần từng nghe qua đều nhớ về hình ảnh chàng ca sĩ lãng tử ôm cây đàn guitar, say sưa mơ giấc mơ về mái nhà sàn đơn sơ nơi chỉ có một mùa, mùa …yêu nhau. Nhưng mấy ai được tận mắt thấy cây đàn chapi, chạm vào những sợ dây đong đầy hồn người Raglai…

Hình ảnh cây đàn Chapi trong đời sống người dân Ra Glai

Cây đàn Chapi được làm từ cây tre, mỗi cây đàn Chapi đều có 4 cặp dây tượng trưng cho một gia đình người Raglai: Cặp dây mẹ thì mảnh hơn cặp dây cha, cặp dây con trai và cặp dây con gái thì mảnh hơn cặp dây bố mẹ. Khi gảy Chapi thì phải bắt đầu từ cặp dây mẹ, rồi đến cặp dây cha,cuối cùng là cặp dây các con. Từ cấu tạo cây đàn đến cách gảy đàn đều có hình ảnh của người Raglai đó là cộng động mẫu hệ, khi người mẹ làm chủ gia đình.

 Cũng có thể do đơn giản, chỉ làm từ những ống tre rừng nên người Raglai “ai nghèo cũng có cây đàn Chapi” . Đi làm rẫy một mình, họ gảy đàn cho đỡ buồn, chàng trai Raglai gảy điệu Chapi để thổ lộ tình cảm với người con gái mình yêu thương. Mùa lúa mới, mùa trỉa hạt….họ đều gảy Chapi để thể hiện niềm vui no ấm, sung túc.

Cây đàn Chapi chỉ với 4 dây đàn

Cấu tạo đơn giản như vậy, nhưng muốn làm được một tọ Chapi phải mất hai năm. Đầu tiên người làm đàn phải leo lên những nhọn núi cao, tìm những bụi tre gai để đánh dấu những cây tre ưng ý, trong lúc chúng còn xanh. Chapi phải làm từ những thân tre mọc trên đỉnh núi, cái nắng cái gió nơi núi cao sẽ làm tiếng đàn trong và thanh hơn. Một năm sau, khi những cây tre bắt đầu chuyển vàng. Người làm đàn mới chặt xuống, lựa những gióng ưng ý. Mỗi cây tre như vậy chỉ được khoảng 2-3 đốt có thể làm đàn còn lại là bỏ. Những gióng tre này được phơi khô trong vòng 3-4 tháng mới được mang xuống để làm đàn. Như vậy từ khi chọn tre đến khi có một cây đàn mất khoảng hai mùa rẫy.
Chiếc đàn đơn giản thế, nhưng học đàn rất khó. Do những điệu đàn này không được viết ra giấy để lưu truyền, tất cả chỉ dựa vào trí nhớ của thế hệ đi trước truyền cho thế hệ đi sau, nên nếu không thường xuyên đàn là quên hết.
Hiện nay, sự ra đời cây đàn Chapi chỉ còn trông chờ vào một người duy nhất là ông Chammalé Âu, vì “chỉ có ai biết đàn thì mới làm được đàn vì quan trọng nhất trong việc làm đàn là chỉnh âm sao cho chuẩn. Người không đàn được thì không thể chỉnh âm.” Lại thêm “tre ở trên núi cũng ít hơn, con trai Raglai cũng không muốn leo lên đỉnh núi để tìm đàn Chapi nữa. Cái chân nó thích đường nhựa hơn đường núi, cái tai nó thích nhạc sập sình từ máy thôi không thích tự gảy đàn chapi và hát những điệu hát của dân tộc Raglai nữa rồi”

Cây đàn Chapi đang được chế tạo

Không còn ai biết gảy đàn, cũng đồng nghĩa với việc không còn ai biết làm đàn. Cũng đồng nghĩa với việc cuộc sống của cộng đồng người dưới chân núi Chơ pơ roong mộc mạc thong dong – nơi “không mùa đông, không mùa nắng, mưa ở đây chỉ có một mùa…. mùa yêu nhau” thật yên bình, thật tự do sẽ thiếu vắng đi tiếng đàn Chapi.

Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết

CHÚC BẠN CÙNG GIA ĐÌNH THÀNH CÔNG VÀ SỨC KHỎE!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s